Kumbakarna, raseksa kang duwe watak satriya

http://edisicetak.solopos.com/jajawa/keluaran.asp?id=12440

Raden Kumbakarna yakuwi raseksa kang duweni watak satriya lan tresna kabecikan, bares, lan wani mbelani nagara. Kumbakarna putra Resi Wisrawa kang dhaup kalawan Dewi Sukesi.


Sedulure Kumbakarna yakuwi Prabu Dasamuka raja Alengka, Dewi Sarpakenaka lan Gunawan Wibisana. Kumbakarna dhewe mapan ing kasatrian Panglebur gangsa.

Nalika Dasamuka brontak kahyangan lan para bathara ora bisa ngadhepi, Kumbakarna melu ngrasakake asile yakuwi entuk jodho bathari sing jenenge Dewi Kiswani. Saka jejodhoane iki, Kumbakarna nurunake putra kembar awujud raseksa yakuwi Kumba Kinumba lan Aswanikumba.

Nalika pecah perang Alengka lan ana pangluruge Sri Rama sawadyabala wanara amarga Dasamuka nyolong Dewi Shinta, Kumbakarna ngelingake supaya Dewi Shinta dibalekake. Nanging Dasamuka tetep kukuh, bakal ngrengkuh Dewi Shinta.

Amarga usule ora digatekake kuwi, Kumbakarna banjur milih lunga saka Alengka supaya ora meruhi kahanan rusake nagarane. Kumbakarna ora kepengin melu perang amarga prakara wanita. Dheweke milih tapa turu ing kasatrian Panglebur Gangsa.

Nanging nalika genine perang wus mbulat-mbulat, lan akeh senapati Alengka kang nemoni pati, kaya Bukbis, Patih Prahasta lan raseksa liyane, Dasamuka banjur ngutus Indrajit nyeluk Kumbakarna.

Sawuse Kumbakarna tekan Alengka, dheweke banjur disuguh panganan enak. Rampung mangan, Dasamuka njaluk supaya Kumbakarna gelem dadi senopati, nglawan Sri Rama sawadyabalane. Ing kalodhangan kuwi, Kumbakarna nuding lupute Dasamuka amarga rila ngorbanake rakyate kanggo kapentingane dhewe sing asor, yakuwi ngrebut bojone liyan. Kumbakarna wegah diangkat dadi senopati, malah kabeh panganan sing kebacut dipangan mau banjur diutahake maneh.

Dasamuka dhewe ora kentekan cara kanggo nggeret Kumbakarna. Wusanane, Dasamuka nemu cara yakuwi ngunjara putrane Kumbakarna, Kumba Kinumba lan Aswanikumba. Dasamuka banjur ngabarake marang Kumbakarna manawa kabeh putrane mati dipateni wadyabala wanara. Krungu kabar kuwi, Kumbakarna banjur nesu lan wusanane gelem maju perang.

Kena panahe Rama lan Leksmana, tangan lan sikile Kumbakarna tugel mbaka siji. Pungkasane Kumbakarna gugur minangka pahlawan pambela nagarane.
Ing crita Makutarama, sukmane Kumbakarna kang nglembara wusanane entuk kawelasan kanthi cara njilma marang Raden Werkudara, satriya Pandawa. ::Damar SP::

Prabu Dasamuka ratu sesongaran lan daksiya

http://edisicetak.solopos.com/jajawa/keluaran.asp?id=12392

Jenenge wektu lair yakuwi Rahwana, nanging amarga duweni rai cacah sepuluh, dheweke uga sinebut Dasamuka.

Rahwana utawa Dasamuka iki nduweni ibu jenenge Dewi Sukesi, putri Prabu Sumali raja Alengka. Bapake Resi Wisrawa, brahmana ing padhepokan Dederpenyu. Manawa digeret garis turunan saka ibune, Dasamuka isih kepetung keturunan Bathara Brahma.

Prabu Dasamuka duwe garwa Bathari Tari, putri Sanghyang Indra. Saka jejodhoan iki sajane nurunake putri titisan Dewi Widowati, nanging amarga arep dirabi dhewe dening Dasamuka, bayi sing lair saka Dewi Tari iki banjur dijupuk Gunawan Wibisana lan dilarung sajroning kupat sinta. Ari-arine disabda dadi bayi lanang lan diwenehi kekuwatan saka mendhung utawa mega. Mula iku, putra Dasamuka iki dijenengake Megananda utawa Indrajit.

Garwa selire Dasamuka akeh banget, antarane Dewi Sayempraba, putri Prabu Wisakarma saka nagari Guwa Windu. Dewi Urangayung, putri Sanghyang Baruna lan nurunake Arya Bukbis. Dewi Pratalawati putri Sanghyang Manikem, nurunake Raden Pratalamaryam. Garwa selir liyane antarane nurunake putra Trinetra, Trisirah, Trimurda, Trikaya lan liya-liyane.

Dasamuka duwe sedulur yakuwi Raden Kumbakarna, Dewi Sarpakenaka lan Gunawan Wibisana. Dene sedulur tunggal bapak beda ibu yakuwi Prabu Wisrawana lan Prabu Danapati, loro-lorone dadi ratu ing nagara Lokapala.

Nalika Prabu Sumali seda, Rahwana jumeneng nata ing Alengka, sesandhingan karo patih Prahasta sing kepetung isih paklike dhewe. Watake Prabu Dasamuka kaya ora ana apike babar pisan. Sesongaran lan seneng daksiya, seneng mateni uwong kanthi cara sing kejem. Dasamuka duwe aji-aji Pancasonya saka Resi Subali. Kasektene aji Pancasonya iki ndadekake Dasamuka ora bisa mati sasuwene awake isih kena lemah.

Saperangan korban sing dipateni Prabu Dasamuka antarane Prabu Danapati raja Lokapala sing isih sedulur dhewe, Bambang Sumantri utawa patih Suwanda saka nagara Maespati. Prabu Banaputra raja Ayodya lan Resi Rawatmaja amarga prakara wanita, yakuwi rebutan Dewi Raguwati. Dene pusaka sing kanggo mateni para korbane, awujud pedang sing jenenge Mentawa.

Prabu Dasamuka sing kepengin duwe garwa jilmane Dewi Sri Widowati banjur nglamar putri nagara Ayodya sing jenenge Dewi Sukasalya utawa Dewi Raguwati, putri Prabu Banaputra. Dewi Sukasalya dijaluk peksa sahengga njalari perang antarane rong nagara kuwi mau. Prabu Banaputra wusanane gugur disabet pedang Mentawa. Resi Rawatmeja sing ngukuhi Dewi Sukasalya uga nemoni pati ing tangane Dasamuka. Dene Dewi Sukasalya njaluk tulung marang Resi Dasarata, lan ing tembe mburi wong loro kuwi bisa jejodhoan lan nurunake Sri Rama.

Ing Serat Ramayana dicritakake manawa Dasamuka kasil anggone nyolong Dewi Shinta, garwane Sri Rama. Wusanane banjur njalari perang gedhen. Ing perang kuwi, Dasamuka bisa dipateni dening Sri Rama. ::Damar Sri Prakoso::